Ýylyň nyşany
Gerb
Hormatly doganlar biziň hemmämiziň bilşimiz ýaly, türkmen halkynyň şöhratly taryhy, buýsançly şu güni, nurana geljegi bar. Şol geçen mukaddes taryhy döwründe, özüniň zehin zülmiýalygyndan, irginsiz zähmedinden maksad-myradyndan dünýä beren maddy, ruhy gymmatkyklary bar. Bu gymmatlyklar türkmen milletiniň müňýyllyklardan gözbaşly syrly dünýäsinden kemala gelen , ösen , özgeren, kämil çykan ezizliklerdir.Olaryň dünýä beren bu gaýtalanmajak gözellige beslenen gymmatlyklary ynsanyň süňňi- süýegini, durmuşyny, öýüni gözelleşdiripdir, özgerdipdir.Ine şol mähir siňen gözellikleriň biri hem, olam türkmen zergäriniň döreden , ýasan şaý- sepleridir. Bu sungat öz gözbaşyny asyrlaryň çuňluklaryndan alyp gaýdýan gözellige baý bolan milli mirasdyr. Milli mirasym sen, ruhy ganatym Köňlümiň gülzary kalbym owazy Ýüregmiň howry sen, hakdan halatym Ykbal ýodasy sen baky sungatym ! Hakdan halatly ,ykbal ýodasynda bakylyga öwrülen zer-zerewşanly sungat sen ölmez ýitmezsiň! Kümüş metalynyň ýüzüne altyn suwuny çaýyp, hakyk gaşyny goýup, mahir bagyny dakyp bezelen gyzylly şaýlar türkmen gözeliniň, türkmen gelniniň, kümüş saçly enäniň, bala çagajyklaryň boýuny bezäpdir. Şeýle-de milletin toýuny, döwrüni bezäpdir.Elbetde türkmen halkynyň millet hökmünde dünýä medeniýetine goşan goşandy sanardan köpdür. Şolaryň biri-de tütkmen zenanynyň on barmagyndan çykan simap keşdeler, dokma sungatynyň naýbaşy önümi bolan , dünýäde gözelligiň baýdagy bolup parlaýan tükmen halysy, türkmeniň gazma dutarynyň owazy, türkmeniň binägärlik sungaty dünýäni aňk edýär. Türkmen halkynyň zergärçilik sungaty il arasynda ileri tutulýan hünärleriň biridir. Türkmen şaý- sepleri çeperçilik taýdan kämilligi,köp dürliligi,öwüşginliligi, mazmuny boýunça tapawutlanýar. Zergärçilik, ýagny kümüşçilik sungaty esasan, Maryda, Ahalda,Günorta Türkmenistanda,Amyderýa boýlarynda ýokary ösüş derejesine ýetipdir.Bu sungatyň uly merkezi Mary bolupdyr.Mary kümüşçileriniň ýasan önümleri Watandan has uzaklarda hem tanalypdyr. Maryly zergärleriniň ýasan bezegleri bütin Zakaspi oblastynada ýaýrapdyr. Buharly, Hywaly türkmenleri bolsa öz zenan maşgalalarynyň şaý-seplerini ýörüte Mary oazisine gelip ýasadypdyrlar ýa-da satyn alypdyrlar. Alymlar türkmen aýal-gyzlarynyň dakynýan şaý- seplerinde gadymy harby serenjamlarynyň şekiliniň görünýänligini belleýärler.Sebäbi olary dakynan zenanyň keşbi söweş demir lybasynda geýnen esgere çalymdaşdyr. Halkyň aň eleginde elenip, ýugrumy ýetirilip, paýhas gönezligine öwrülen ,,Zer gadyrny - zergär biler’’,,Senet eliň altyn bilezigidir’’ ,,Atam -- altyn sagdagym, Enem –unly bogdagym’’,,Sabyr düýbi sary altyn’’ ýaly nakyllaryň jeminde beýik sungata, ylma, gözellige, dile, dine gol beren milletiň azaply hem şöhratly geçmişi, ýagty geljegi, asuda, parahat, durnukly, hözürli şu güni göz öňüňde janlanýar. Gadym wagtlardan bäri türkmeniň zergärçilik sungaty bilen esasan erkek kişiler meşgul bolupdyrlar.Olar işe başlanlarynda birek- birege ,,Piriň goldasyn’’,, Hünärli çeşmäň egsilmesin diýen ýaly ýakymly goltgy beriji sözleri aýdypdyrlar. Zergärçilik senedinde ýene bir buüsanç bilen bellemeli zat olam Gözellige, mähre eýlenen gyzylly şaýlary türkmen halkynyň halk döredijiliginde hem öz mynasyp ornuny tapýar.Türkmen zenanlarynyň lälesinde, monjukatdylarda, nakyllarda, atalar sözlerinde, şahyrana setirlerde milletiň ýürek owazy, aýdymy bolup ýanlanýar. Ýöränim-de ajap owaz ýaňlanyp Düwmelerim gözden-dilden goraýar Şelpelerim çeşme mukamyn çalyp Gözellige maýyl bolup garaýar! Şeýle ölmez-ýitmez gözelligiň, zer-zerewşanly sungatyň, milli mirasyň hak howandary milletiň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, omürleri uzak, işleri rowaç bolsun!
Author: Gurbanjumaýewa D.
Sene: 25.06.2026ý.