Türkmen milletiniň müňýyllyklaryň jümmüşinden gözbaş alýan
mukaddeslikleriň köki,ajaýyp bu güni we röwşen gelejegi bardyr. Asly
nurdan bolan türkmen halky owadan, berk ýüpek matalary, meşhur halydyr
palaslary, ajaýyp kümüş şaý-sepleri öndürdi. Adamzat dünýä geleli
bäri, dürli kärleriň içinde zergärçilik senedi iň gadymylaryň biridir.
Deňiz balykgulaklaryndan ýasalan asma şelpeler bilen özüni bezemek
däbi mezolit (b.e.ö.IX-VII muňýyllyklar) adamlarynyň ruhy we maddy
işleriniň bolandygy barada düşünjeleri berýär. Zergärçilik senedinde
şaýlaryň ýüzüne çyzylýan nagyşlar tebigat, haýwanat, tebigat hadysalar
bilen bagly edilipdir. Geçmişde ata-babalarymyz zenanlaryň saglyk
ýagdaýyny göz öňünde tutup, zergärler kümüş metalyny saýlap
alypdyrlar. Çaga şaýlary esasy oglanjyklara „ok-ýaý“ ýagny batyr
bolsun diýip, iki pilçäň üstünden „bäzbent“ gözden-dilden gorasyn,
kürtekçele dürli şelpeler dikilip goýulypdyr. Ýöreýän çagalaryň
aýaklaryna burma şaýy geýdirilipdir. Bäzbent kümüş bezeg şaýy tegelek
görnüşde ýasalyp, dört tarapynda köýnege berkider ýaly halkasy
bolupdyr. Bäzbendiň ortasyna hakyk gaşy goýulýar. Ol ilki açylýan
görnüşde bolup, içine Gurhanyň süreleri ýazylan dogalar salynýar.
Bazbendiň daşky bezeginde köplenç ösümlik şekilleri bolýar.
Kähalatlarda zergärler hiç hili bezegsiz, diňe hakyk gaşly bazbent
ýasapdyrlar. Oňa köplenç „ýylan yzy“, „guş nagşy“ ýaly nagyşlary
salypdyrlar. Bäş müňýllyk taryhynyň dowamynda hemişe ruhubelent bolan
halkyň zergärçilik sungaty Garaşsyzlyk ýyllary içinde täze galkynyşy
başdan geçirýär.
Sene: 07.07.2026ý.